Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra bước chuyển mạnh mẽ cho ngành điện ảnh, đồng thời đặt ra nhiều thách thức về quyền tác giả và sở hữu trí tuệ. Đây là nội dung được các chuyên gia trao đổi tại hội thảo trong khuôn khổ DANAFF IV.
AI thúc đẩy đổi mới điện ảnh
Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi toàn diện chuỗi giá trị của ngành công nghiệp điện ảnh, từ khâu xây dựng ý tưởng, phát triển kịch bản, thiết kế bối cảnh, tạo hiệu ứng hình ảnh, dựng phim đến phân tích dữ liệu khán giả và hỗ trợ phát hành.
Tại hội thảo “Trí tuệ nhân tạo, công nghệ số và bảo vệ tài sản trí tuệ trong điện ảnh” thuộc khuôn khổ Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần thứ IV (DANAFF IV), các chuyên gia nhận định AI không còn là công nghệ của tương lai mà đã trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực, góp phần rút ngắn thời gian sản xuất, tối ưu chi phí và mở rộng khả năng sáng tạo.
PGS.TS Nguyễn Thị Thu Phương, Viện trưởng Viện Văn hóa Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam cho rằng, AI đang trở thành một thành tố quan trọng của hệ sinh thái công nghiệp sáng tạo. Nếu được khai thác hiệu quả, công nghệ sẽ góp phần nâng cao chất lượng tác phẩm, gia tăng giá trị văn hóa và mở rộng sức lan tỏa của điện ảnh Việt Nam.
Ở góc độ công nghệ, TS. Vũ Hoài Nam, Trưởng Bộ môn Trí tuệ nhân tạo ứng dụng, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông cho biết, nhiều nền điện ảnh trên thế giới đã ứng dụng AI trong các khâu tiền kỳ, hậu kỳ và phân phối, tạo điều kiện để tối ưu nguồn lực nhưng vẫn bảo đảm chất lượng nghệ thuật.
Hội thảo thu hút sự tham gia đông đảo giới chuyên môn, các nhà làm phim trong và ngoài nước
Chia sẻ kinh nghiệm từ Hàn Quốc, TS. Nikey Kim, Tổng Giám đốc KEYCESS Inc. nhận định AI đang thúc đẩy sự hình thành các mô hình phát triển mới của ngành công nghiệp nội dung thông qua sự kết hợp giữa công nghệ, dữ liệu và trải nghiệm người hâm mộ. Trong khi đó, Phó Giám đốc Học viện Nghệ thuật Điện ảnh Hàn Quốc (KAFA) Woody Kim nhấn mạnh việc ứng dụng AI chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng chiến lược đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và năng lực đổi mới sáng tạo.
Phiên thảo luận giữa các nhà quản lý, chuyên gia nhằm tìm giải pháp bảo vệ quyền sáng tạo và phát triển bền vững ngành điện ảnh
Nhiều chuyên gia cũng đề xuất đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực điện ảnh thông qua xây dựng cơ sở dữ liệu số, khai thác dữ liệu lớn để nghiên cứu thị trường, phát triển khán giả và tăng cường kết nối giữa các đơn vị sản xuất, phát hành với các nền tảng phân phối nội dung số, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh của điện ảnh Việt Nam.
Hoàn thiện cơ chế bảo vệ sáng tạo
Bên cạnh những cơ hội mới, AI cũng đặt ra nhiều thách thức về quyền tác giả và sở hữu trí tuệ khi công nghệ ngày càng tham gia sâu vào quá trình sáng tạo nội dung.
Theo Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam Ngô Phương Lan, bảo vệ người sáng tạo là nền tảng để phát triển công nghiệp văn hóa. Vì vậy, việc hoàn thiện cơ chế bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển bền vững của ngành điện ảnh.
Hội thảo là cơ hội để các chuyên gia trong nước và quốc tế cùng trao đổi những vấn đề đặt ra đối với ngành điện ảnh trước sự phát triển nhanh chóng của công nghệ AI
Các đại biểu cho rằng nhiều vấn đề pháp lý mới đang được đặt ra như quyền đối với dữ liệu dùng để huấn luyện AI, xác định tính nguyên bản của tác phẩm, quyền sở hữu sản phẩm có sự hỗ trợ của AI hay trách nhiệm pháp lý khi phát sinh tranh chấp. Điều này đòi hỏi hệ thống pháp luật cần tiếp tục được rà soát, hoàn thiện để theo kịp sự phát triển của công nghệ.
Theo ThS. Phạm Thị Kim Oanh, Phó Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả, việc hoàn thiện khung pháp lý cần được triển khai đồng bộ với các giải pháp công nghệ và cơ chế thực thi hiệu quả nhằm bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể sáng tạo trong môi trường số.
Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng khẳng định, AI không thay thế con người mà chỉ là công cụ giúp nâng cao hiệu quả sáng tạo khi người làm nghề biết làm chủ công nghệ và bảo vệ được giá trị sáng tạo của mình.
Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thị Anh Thi cho rằng điện ảnh là ngành công nghiệp sáng tạo có khả năng kết nối văn hóa, công nghệ, truyền thông, du lịch và thị trường. Việc chủ động ứng dụng AI là xu hướng tất yếu nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, song phải gắn với trách nhiệm, đạo đức nghề nghiệp và sự tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ.
Các chuyên gia thống nhất, tương lai của điện ảnh không nằm ở việc lựa chọn giữa AI và con người mà ở khả năng kết hợp hài hòa giữa công nghệ với giá trị sáng tạo của con người. Trong đó, một cơ chế bảo vệ sở hữu trí tuệ hiệu quả sẽ là nền tảng quan trọng để thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững ngành công nghiệp điện ảnh tron kỷ nguyên chuyển đổi số.
THEO CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
https://danang.gov.vn/vi/web/dng/w/bao-ve-quyen-sang-tao-dien-anh-trong-ky-nguyen-ai
