Dịp lễ 30/4 – 1/5, Mỹ Sơn không chỉ là nơi để đi qua những cụm tháp cổ, mà trở thành một không gian nơi nhiều lớp trải nghiệm văn hóa cùng hiện diện.
Nếu từng đến Mỹ Sơn vào một ngày bình thường, bạn sẽ nhớ đến sự tĩnh lặng – những cụm tháp cổ nằm giữa thung lũng, nơi mọi âm thanh dường như tan vào không gian.
Nhưng dịp 30/4 – 1/5 này, Mỹ Sơn có thêm nhiều trải nghiệm để ở lại lâu hơn, đi chậm hơn và cảm nhận rõ hơn những gì đang diễn ra trong không gian di sản.
Ghé thăm Khu đền tháp Mỹ Sơn dịp này, du khách sẽ đi qua một không gian trải nghiệm được mở rộng theo chiều dài di sản – từ sân sảnh trước nhà chuyên gia Ấn Độ, dọc lối dẫn lên tháp A, đến chân dốc H và khu nhà biểu diễn văn hóa Chăm.
Trên hành trình ấy, nghi lễ, nghệ thuật và những hoạt động giao lưu văn hóa đan xen tự nhiên, tạo nên những trải nghiệm không tách rời mà nối tiếp nhau – để mỗi bước chân đều có thể chạm vào một lát cắt sống động của văn hóa Chăm.
Theo nhịp trống gọi mùa – Khi lễ hội Katê dần hiện ra giữa không gian tháp cổ
Tại sân sảnh trước nhà chuyên gia Ấn Độ, không khí lễ hội bắt đầu lan ra từ những âm thanh đầu tiên. Tiếng trống vang lên giữa không gian tháp cổ, kéo theo những chuyển động nhịp nhàng, khiến toàn bộ khu vực dần chuyển từ tĩnh sang động.
Ở khoảng cách gần, du khách không chỉ nhìn thấy mà có thể cảm nhận rõ từng nhịp điệu – từ âm thanh, bước chân đến sắc màu của trang phục truyền thống. Không gian lễ hội Katê hiện lên một cách tự nhiên, vừa rộn ràng vừa mang nét thiêng liêng, như một lời nhắc về cội nguồn và những giá trị đã được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Không cần tìm một vị trí cố định, chỉ cần dừng lại đủ lâu, bạn sẽ nhận ra mình đang ở giữa dòng chuyển động ấy – nơi lễ hội không còn là một tiết mục để xem, mà là một trải nghiệm có thể chạm vào bằng cảm xúc.
Chạm vào làng nghề – Khi văn hóa hiện lên qua đôi bàn tay và âm thanh
Không gian dọc khu tháp A và chân dốc H mở ra theo một cách rất khác – không phải để “xem”, mà để dừng lại và trải nghiệm.
Những khung dệt thổ cẩm vận hành chậm rãi, từng sợi chỉ được kéo, luồn, kết nối thành hoa văn. Bên cạnh đó, những bàn tay nặn gốm miệt mài xoay đất, tạo hình ngay tại chỗ. Du khách có thể tiến lại gần, thử chạm tay vào đất, quan sát từng công đoạn, hoặc trò chuyện cùng nghệ nhân để hiểu cách một nghề truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Trang phục Chăm, những tấm vải dệt, những sản phẩm gốm không chỉ được trưng bày, mà hiện diện như một phần của đời sống – nơi mỗi chi tiết đều mang theo câu chuyện riêng về văn hóa và ký ức.
Âm nhạc xuất hiện xen kẽ trong không gian đó, không tách rời mà hòa vào nhịp trải nghiệm. Những giai điệu về làng gốm, về sợi chỉ, về đời sống lao động vang lên cùng lúc với những chuyển động thật trước mắt – khi tiếng hát, tiếng nhạc và hình ảnh thủ công truyền thống cùng tồn tại trong một không gian.
Âm thanh của trống Paranưng, trống Ghi-năng và kèn Saranai không chỉ là phần trình diễn, mà như một lớp nền cảm xúc, kết nối mọi hoạt động lại với nhau. Trong khoảnh khắc đó, âm nhạc không còn đứng riêng, mà trở thành một phần của không gian – giống như cách nó vẫn hiện diện trong đời sống và lễ hội của người Chăm.
Ở đây, trải nghiệm không nằm ở việc bạn xem bao nhiêu tiết mục, mà ở việc bạn đứng lại bao lâu, nhìn đủ kỹ và cảm nhận được bao nhiêu từ những điều đang diễn ra rất gần.
Trải nghiệm văn hoá đa giác quan tại nhà biểu diễn văn hóa Chăm
Trong không gian nhà biểu diễn văn hóa Chăm, mọi chuyển động trở nên chậm và rõ hơn. Không còn là những lát cắt thoáng qua, các tiết mục dân gian hiện lên đầy đủ, đủ gần để người xem cảm nhận từng chi tiết.
Tiếng hát mời chè cất lên nhẹ nhàng, mở ra một không khí vừa gần gũi vừa mang màu sắc nghi lễ. Những chuyển động trong múa đội nước, múa Apsara uyển chuyển nhưng dứt khoát, mang theo nhịp điệu quen thuộc của đời sống và tín ngưỡng. Xen vào đó là âm thanh của kèn Saranai – cao, vang và đầy ám ảnh, như một sợi dây nối liền không gian hiện tại với những tầng sâu văn hóa phía sau.
Không gian này không quá lớn, cũng không quá xa. Chỉ cần ngồi lại đủ lâu, người xem có thể nhận ra từng lớp ý nghĩa phía sau mỗi động tác, mỗi âm thanh – khi nghệ thuật không còn là biểu diễn, mà là cách văn hóa được lưu giữ và tiếp nối.
Về miền tháp cổ – Khi không gian bừng lên theo nhịp lễ hội
Tại khu đền tháp A, chương trình “Về miền tháp cổ” bắt đầu từ một lời gọi rất rõ. Từ phía cửa tháp, những hàng múa nối nhau tiến ra, từng bước dứt khoát, kết hợp cùng tiếng trống và âm thanh vang lên giữa không gian. Nếu đứng dọc theo lối đi, bạn có thể cảm nhận dòng chuyển động ấy đi qua rất gần, như đang được dẫn vào câu chuyện của miền tháp cổ.
Dòng chuyển động dần đưa không gian sang phần nghi lễ Rija Harei. Nhịp điệu chậm lại vừa đủ để người xem cảm nhận sự trang nghiêm trong từng động tác. Ở đó, không cần lời giải thích, vẫn có thể nhận ra một sự kết nối – khi con người hướng về tổ tiên, về thần linh, gửi gắm những mong cầu bình yên. Những chuyển động mang sắc thái nhập đồng tạo nên một cảm giác rất đặc biệt, vừa gần, vừa sâu.
Từ nhịp lễ, không khí chuyển sang phần hội – Trẫy hội sắc Chăm. Âm thanh trở nên rộn ràng hơn, những điệu múa quạt bắt đầu lan ra, và khoảng cách giữa người xem với không gian lễ hội dần được xóa đi. Bạn có thể đứng ở bất cứ vị trí nào, chỉ cần đủ gần, cũng cảm nhận được nhịp điệu đang lan qua từng nhóm người, từng chuyển động.
Trong dòng chuyển động ấy, những khoảnh khắc giao duyên xuất hiện rất tự nhiên. Những ánh nhìn, những bước chân, những chuyển động mềm mại nối tiếp nhau, tạo nên cảm giác gần gũi, như một phần rất đời của lễ hội.
Không gian tiếp tục nối dài trong những khoảnh khắc vui tươi hơn, khi mọi chuyển động hòa vào nhau trong cùng một nhịp. Không còn ranh giới rõ giữa biểu diễn và trải nghiệm, chỉ còn lại cảm giác mình đang ở trong một lễ hội đang diễn ra thật – nơi âm thanh, con người và không gian cùng hiện diện một cách rất tự nhiên.Ở đây, điều còn lại không phải là một phần trình diễn riêng lẻ, mà là cảm giác về một lễ hội đang diễn ra thật sự – nơi con người, âm thanh và không gian cùng hòa vào nhau, vừa gần gũi, vừa giàu chiều sâu văn hóa.
Hành trình tại Mỹ Sơn trong dịp lễ 30/4-1/5 mở ra theo một nhịp rất riêng, khi âm thanh, chuyển động và không khí lễ hội nối tiếp nhau trong cùng một không gian. Mỗi bước đi không chỉ là khám phá, mà là một lần chạm vào những lớp văn hóa đang hiện diện rất gần. Trong dòng trải nghiệm ấy, sự kết nối dần hình thành – với không gian, với văn hóa, và sâu hơn là với chính mình. Khi nhịp đi chậm lại vừa đủ, du khách có thể cảm nhận rõ hơn những điều tưởng chừng rất quen nhưng lại dễ bị bỏ qua.
Đó cũng là cách hành trình chạm đến những giá trị nguyên bản – nơi mỗi trải nghiệm không chỉ dừng lại ở việc nhìn thấy, mà trở thành một cảm giác đọng lại, như một bước trở về với bản ngã của chính mình.
TRUNG TÂM XÚC TIẾN DU LỊCH TP. ĐÀ NẴNG
