Trong hành trình “Chạm về nguyên bản”, Tết là thời điểm để cảm nhận rõ nhất những phong tục Tết Việt hiện diện trong đời sống thường ngày của người Đà Nẵng – nơi các nghi lễ, thói quen và nếp sinh hoạt truyền thống được gìn giữ một cách tự nhiên, mộc mạc, không sắp đặt và cũng không phô trương.
Đến Đà Nẵng vào những ngày Tết Nguyên đán, du khách không chỉ đón mùa xuân giữa một thành phố biển hiện đại, mà còn có dịp chạm vào những phong tục Tết mang đậm bản sắc văn hóa Việt – mộc mạc, ấm áp và giàu ý nghĩa đoàn viên.
Văn hóa ăn Tết của người Đà Nẵng là một phần trong bức tranh Tết Việt đa sắc màu, nơi những giá trị cốt lõi như sum họp gia đình, tri ân tổ tiên và gửi gắm hy vọng cho năm mới được gìn giữ qua từng nghi lễ, từng thói quen quen thuộc. Dù nhịp sống đô thị ngày càng hiện đại, Tết vẫn là khoảng lặng để mỗi gia đình quay về với những điều thiêng liêng và bền vững nhất.
Một thành phố, nhiều sắc xuân
Với du khách, trải nghiệm Tết ở Đà Nẵng cũng là một hành trình chạm bản sắc qua nhiều không gian khác nhau – mỗi nơi mang một nhịp xuân riêng, nhưng cùng gặp nhau ở tinh thần sum vầy và gắn kết cộng đồng.
Những ngày đầu xuân, không khí Tết hiện diện ở khắp mọi miền của Đà Nẵng – từ trung tâm thành phố đến đô thị di sản, vùng nông thôn, làng nghề, ven biển và miền núi.
Ở khu vực trung tâm, Tết mang diện mạo đa sắc với những tuyến phố rực rỡ hoa xuân, không gian công cộng trang hoàng nhẹ nhàng, đường phố bớt đi nhịp hối hả thường ngày. Thành phố trở nên khoan thai hơn, đủ để người ta cảm nhận trọn vẹn hơi thở của mùa xuân.
Tại đô thị di sản Hội An, Tết đến trong một nhịp điệu thư thái. Phố cổ khoác lên mình sắc xuân trầm lắng, nơi những giá trị truyền thống được giữ gìn trong từng nếp nhà, từng sinh hoạt đời thường. Bên khung cửa gỗ, câu đối đỏ nổi bật sắc xuân, những đôi mắt cửa cổ kính điểm xuyết giữa không gian rực rỡ sắc Tết; ngoài ngõ, nơi sân đình hay góc phố quen, cây nêu khẽ lay trong gió – tất cả cùng tạo nên một không gian Tết mộc mạc, sâu lắng và rất riêng của phố Hội.
Phía Nam thành phố, Tết hiện lên với một sắc thái trẻ trung, tươi mới và giàu năng lượng. Không khí Tết hòa cùng nhịp sống năng động, những không gian mở, khu dân cư mới và các hoạt động sinh hoạt cộng đồng sôi nổi. Tết ở đây không quá trầm lắng, mà mang cảm giác phóng khoáng, cởi mở, thân thiện, phản chiếu tinh thần của một vùng đất đang chuyển mình từng ngày.
Ở vùng ven biển, Tết hòa cùng tiếng sóng vỗ, gió xuân mằn mặn và nhịp sống làng chài yên bình. Còn tại nông thôn, làng quê và miền núi, mùa xuân hiện diện rõ nét trong không gian quây quần của cộng đồng, trong bản sắc văn hóa độc đáo của các dân tộc Cơ Tu, Xê Đăng, Bhnoong, Cor… Dù ở đâu, Tết vẫn là dịp sum vầy – nơi con người hướng về gia đình và cộng đồng.
Cách người Đà Nẵng đón Tết
Những ngày giáp Tết
Tết ở Đà Nẵng bắt đầu rất sớm – không phải bằng lễ hội lớn, mà bằng những chuyển động quen thuộc trong từng ngôi nhà, từng con hẻm, nơi du khách có thể cảm nhận rõ nhịp sống bản địa đang chậm lại để chuẩn bị cho mùa xuân.
Tết bắt đầu từ những ngày cuối năm, khi mỗi gia đình tất bật chuẩn bị đón xuân. Người Đà Nẵng dọn dẹp, trang trí nhà cửa, sắm sửa đồ dùng mới và bày biện hoa Tết để đón luồng sinh khí mới cho năm mới. Trước cửa nhà thường đặt những chậu hoa vạn thọ, cúc vàng, mãn đình hồng, mai vàng hoặc quất cảnh, được sắp xếp ngay ngắn nơi lối chính – như một lời cầu chúc cho sự sung túc, đủ đầy.
Ngày 23 tháng Chạp, lễ cúng Ông Công, Ông Táo được thực hiện trang trọng, tiễn Táo quân về trời báo cáo những việc trong năm. Những ngày sau đó, nhiều gia đình đi tảo mộ, dọn dẹp phần mộ tổ tiên, thắp hương mời ông bà về ăn Tết cùng con cháu.
Không thể thiếu trong những ngày giáp Tết là hình ảnh cả gia đình quây quần gói bánh chưng, bánh tét – một hoạt động vừa mang ý nghĩa tâm linh, vừa gắn kết các thế hệ. Song song đó là không khí rộn ràng của chợ Tết, nơi người dân mua hoa, sắm sửa thực phẩm và chuẩn bị cho những bữa cơm sum họp đầu năm.
Đêm Giao thừa và mùng Một Tết
Khoảnh khắc giao thừa là điểm chạm cảm xúc rất mạnh đối với du khách – khi không gian Tết không còn là điều được quan sát, mà được cảm nhận trọn vẹn qua sự ấm áp, trang nghiêm và gần gũi trong từng gia đình.
Đêm Giao thừa là khoảnh khắc thiêng liêng nhất của Tết. Bữa cơm tất niên khép lại năm cũ trong không khí sum họp, tiếp nối bằng lễ cúng Giao thừa để đón năm mới, cầu mong bình an và may mắn.
Sáng mùng Một, phong tục xông đất được nhiều gia đình coi trọng, với niềm tin người đầu tiên bước vào nhà sẽ mang đến vận may cho cả năm. Những lời chúc Tết đầu xuân, phong bao lì xì đỏ thắm dành cho con cháu, người thân là cách trao gửi phúc lành, niềm vui và hy vọng.
Những ngày sau Tết
Sau những ngày đầu năm, Tết ở Đà Nẵng tiếp tục lan tỏa trong nhịp sống nhẹ nhàng – nơi du khách có thể thong thả hòa mình vào đời sống tâm linh, sinh hoạt cộng đồng và những nét văn hóa truyền thống được duy trì bền bỉ.
Sau mùng Một, người Đà Nẵng thường đi lễ chùa đầu năm để cầu bình an, sức khỏe và hanh thông. Xin chữ, xin câu đối đầu xuân là nét đẹp mang ý nghĩa cầu học hành, công danh và may mắn.
Tết cũng là dịp thăm hỏi, chúc Tết họ hàng, bạn bè, làng xóm, gắn kết tình cảm cộng đồng. Nhiều người chọn khai bút đầu năm, mở đầu cho một năm học tập và làm việc thuận lợi. Các lễ hội đầu xuân, đặc biệt là Tết Nguyên tiêu, tạo nên không khí rộn ràng kéo dài suốt những ngày đầu năm mới.
Các hoạt động vui xuân ngày Tết
Những hoạt động vui xuân tại Đà Nẵng mở ra những khoảnh khắc rất thật của ngày Tết – nơi niềm vui không đến từ sân khấu lớn hay sự sắp đặt cầu kỳ, mà từ sự gặp gỡ, tương tác và tiếng cười lan tỏa giữa cộng đồng và du khách. Đó là những khoảnh khắc để dừng lại, hòa vào không khí xuân và lưu giữ cảm xúc theo cách rất tự nhiên.
Trong nhịp xuân rộn ràng, Bài chòi đầu năm trở thành điểm hẹn quen thuộc. Du khách có thể ngồi lại, lắng nghe những câu hô ngẫu hứng, thưởng thức giọng hát mộc mạc, những màn đối đáp dí dỏm và cùng chia sẻ niềm vui trong tiếng vỗ tay, tiếng cười. Thắng hay thua không còn quan trọng, điều đọng lại là cảm giác được hòa vào một khoảnh khắc Tết rất gần, rất đời.
Bên cạnh đó, các trò chơi dân gian như bịt mắt đập nồi, hát sắc bùa, cờ tướng, lô tô… tạo nên những lát cắt sinh động của ngày xuân. Mỗi trò chơi là một khoảnh khắc ngắn nhưng đủ để gắn kết con người, để du khách không chỉ đứng xem mà thực sự trở thành một phần của không khí Tết. Chính những khoảnh khắc giản dị ấy làm nên một mùa xuân đáng nhớ, nơi Tết được cảm nhận bằng niềm vui sẻ chia và ký ức lưu lại sau mỗi bước chân rời đi.
Hương vị ngày Tết
Ẩm thực ngày Tết là cách rất tự nhiên để chạm vào vị giác và đánh thức những giác quan khác trong hành trình trải nghiệm Đà Nẵng. Mỗi món ăn không chỉ để thưởng thức, mà còn gợi mở ký ức về gia đình, về những bữa cơm sum vầy và những mùa xuân đã in dấu trong đời sống người địa phương.
Trong mâm cỗ Tết của người Đà Nẵng, sự đủ đầy không nằm ở cầu kỳ, mà ở cảm giác ấm áp và gắn kết. Đó là sắc màu hài hòa của mâm ngũ quả, mùi thơm lan tỏa từ bánh chưng, bánh tét vừa mở nắp, vị ngọt dịu của bánh tổ, bánh in, bánh thuẫn, hay chút chua cay của dưa hành ăn kèm miếng gà luộc. Những hương vị quen thuộc ấy hòa quyện, đánh thức không chỉ vị giác, mà cả khứu giác, thị giác và xúc cảm.
Với du khách, thưởng thức ẩm thực Tết ở Đà Nẵng là một trải nghiệm rất gần – nơi từng món ăn dẫn lối cảm xúc, để Tết không chỉ được nhìn thấy, mà được cảm nhận trọn vẹn bằng tất cả các giác quan. Đó cũng là lúc ký ức về một mùa xuân rất thật, rất đời, dần đọng lại sau mỗi bữa cơm sum vầy.
Tết với người Đà Nẵng là một điểm chạm bản sắc rất rõ – nơi truyền thống không nằm trong bảo tàng, mà hiện diện sống động trong từng gia đình, từng cộng đồng. Giữa một thành phố năng động và hiện đại, Tết vẫn giữ vai trò như sợi dây kết nối quá khứ – hiện tại, giúp mỗi người tìm lại sự cân bằng, bình yên và khởi đầu năm mới bằng những giá trị bền vững.
Chạm về nguyên bản, đôi khi, chỉ đơn giản là như thế.
TRUNG TÂM XÚC TIẾN DU LỊCH TP. ĐÀ NẴNG
